Gmina Skoczów jest malowniczym zakątkiem Powiatu
Cieszyńskiego, wkomponowana w krajobraz wzniesień podnóży Beskidu
Śląskiego. Gmina położona jest w dolinie Wzgórza Kaplicówka oraz
Górki Wiślickiej, na wysokości od 260 do 389 m.n.p.m.. Zajmuje obszar 63
km2.
Gmina
Skoczów liczy ok. 26 000 mieszkańców, obejmuje miasto wraz z
dziesięcioma sołectwami: Bładnice, Harbutowice, Kiczyce, Kowale,
Miedzyświeć, Ochaby, Pierściec, Pogórze, Wilamowice i Wislica.
Trochę
historii...
Według podań grodzisko, które dziś nazywane jest "Piekiełkiem",
zamieszkiwało od VII do IX w. Plemię Golęszyców. Około X w. Golęszycowie
"przeskoczyli" na tereny położone bliżej Wisły, gdzie założyli osadę
Skoczów. Legendarną datą założenia Skoczowa jest rok 917, a najstarsza
pisana wzmianka o nim pochodzi z 1232r. Gród powstał przy szlaku solnym
wiodącym z Krakowa na Morawy. Jan Długosz określił Skoczów w "Dziejach
Polski" jako pierwsze miasto nad Wisłą począwszy od jej źródeł. Wspomniano
też o nim w dokumencie lennym księcia cieszyńskiego w 1327r. Skoczów w
początkach swoich dziejów był przede wszystkim osadą rolno - rzemieślniczo
- handlową. Dopiero
napływ ludności z Moraw i Węgier spowodował wyspecjalizowanie się grodu
głównie w rzemiośle. Od tych czasów miasto było wielokrotnie najeżdżane,
niszczone przez pożary i epidemie. Mimo to, do dziś podziwiać można piękny
zabytkowy rynek z kamieniczkami i ratuszem z 1797r. W centralnym punkcie
rynku stoi figura Jonasza zwanego Trytonem, wyrzeźbiona w stylu późnego
baroku w 1775r. przez wielkomieszczanina skoczowskiego rodem z Moraw -
Wacława Donay. Rzeźba stanowiła ozdobę dawnej czyszczarni, studni
miejskiej, do której wodę sprowadzano rurami z
Kaplicówki.
TURYSTYKA,
SPORT, KULTURA
Obecnie Skoczów posiada doskonałe połączenia komunikacyjne. Do
granicy polsko-czeskiej w Cieszynie 12 km; do Katowic 68 km i Krakowa 110
km. Atrakcyjność położenia potęguje też bliskość takich ośrodków
wczasowo-turystycznych jak: Brenna, Ustroń, czy
Wisła.
Zielona, górska okolica zachęca do aktywnego wypoczynku. Skoczów
posiada doskonałe warunki do wędrówek pieszych oraz jazdy rowerowej.
Kompleksy leśne na przedmieściach miasta to idealne tereny spacerowe,
które połączone zostały ścieżkami rowerowymi zlokalizowanymi na wałach
rzeki Wisły z terenami Ustronia, Wisły, a w kierunku północnym
ze Strumieniem. Przez gminę przebiegają piesze szlaki turystyczne,
euroregionalne trasy
rowerowe, a także szlak dziedzictwa przyrodniczo-kulturalnego
GREENWAYS KRAKÓW-MORAWY-WIEDEŃ.
Latem
znakomite warunki znajdą tu amatorzy wędkowania. W stawach w Pogórzu
i Ochabach hoduje się karpia i pstrąga. Zimą z kolei sporym
zainteresowaniem miłośników jazdy
na nartach cieszy się
zlokalizowany na terenie wzgórza Kaplicówka, orczykowy wyciąg
narciarski "Pod Dębem".
W pobliżu
Skoczowa, w Ochabach znajduje się Stadnina Koni. Działa tam Ludowy Klub
Jeździecki, który organizuje zajęcia rekreacyjno-szkoleniowe oraz
ogólnopolskie zawody i pokazy jeździeckie. Warto zaznaczyć, że ochabska
stadnina, jako jedyna w Polsce hoduje konie rasy anglo-arabskiej typu
francuskiego. Atrakcyjność ośrodka podnosi pełne zaplecze
gastonomiczno-hotelowe.
Szeroki wachlarz atrakcji udostępnia także oddana do użytku w
czerwcu 2000 r. Kryta Pływalnia "Delfin". Kompleks sportowo-rekreacyjny
wyposażony został w basen sportowy i rekreacyjny, zjeżdżalnię o
długości 93 m, saunę fińską i rzymską, bicze wodne, gejzery, siłownię
rekreacyjną oraz dwutorowa kręgielnię. Ponadto w skoczowskim "Delfinie"
można skorzystać z masażu leczniczego oraz wypełnić swój czas grą na
jednym z trzech kortów tenisowych o nawierzchni ze sztucznej
trawy.
W
Skoczowie działa najstarsze w Polsce Koło PTTK, które organizuje imprezy
turystyczno-sportowe, m. in. Tradycyjne Pieczenie Barana. W Skoczowie
działa także Klub Sportowy "Beskid". Warto wspomnieć o sukcesach naszych
skibobistów. W Skoczowie znajduje się siedziba Polskiego Związku
Skibobowego. Zawodnicy od lat zajmują czołowe miejsca na
zawodach organizowanych w kraju i za
granicą.
Zachęta do złożenia wizyty w Gminie Skoczów jest także bogaty
kalendarz imprez kulturalnych i sportowych, wśród których należy
wymienić przede wszystkim czerwcowe Dni Skoczowa. W czerwcu odbywa się
także Cross Świętojański, którego główną atrakcją jest bieg na 12,5 km dla
dorosłych i na 3,5 km dla dzieci. W majowe popołudnia organizowany jest
festiwal muzyki Chrześcijańskiej - "Musica Sacra", a we wrześniu Festiwal Kapel Podwórkowych będący okazją do świetnej zabawy
przy dźwiękach wesołej piosenki śpiewanej w "podwórkowym
slangu". Na Święta Wielkiej Nocy organizowany jest
tradycyjny "Pochód z Judoszem" - jedyny taki w Polsce przemarsz ze
słomiana kukłą Judosza. Jej spalenie symbolizuje "oczyszczenie" miasta z
wszelkiego zła.
Na
uwagę turystów zasługują zabytkowe obiekty. Na rynku znajduje się Ratusz
z XVIII wieku, zbudowany w stylu późnobarokowym. Na jego frontowej
ścianie znajduje się herb Skoczowa, obraz Św. Jana Sarkandra i herb
Koronny Polski Arcyksięcia Albrechta Kazimierza Sasko-Cieszyńskiego. Na
rynku znajduje się także fontanna z barokową figurą Jonasza, zwanego
"Trytonem", dłuta skoczowskiego wielkomieszczanina Wacława Donaya.
Urokliwe są także miejskie kamieniczki, które odbudowano po pożarze miasta
w 1910 roku. Na terenie
Skoczowa powstał Szlak, Sarkandrowski łączący miejsca związane z życiem
i kultem męczennika. Pierwszym punktem szlaku jest kamienica
przylegająca do Ratusza, dom urodzenia świętego, w którym znajduje się
obecnie Muzeum Parafialne Św. Jana Sarkandra. W Skoczowie działa także
Muzeum im. Gustawa Morcinka,gdzie można zapoznać się z dziejami
Śląska Cieszyńskiego i historią miasta, a także z twórczością pisarza
Gustawa Morcinka, który mieszkał i pracował w Skoczowie, opisywał piękno
Beskidów, hołdując także pracy górniczej. Warto zobaczyć także neogotycki
Kościół Ewangelicko-Augsburski Św. Trójcy z XVIII w., Kościół
Rzymsko-Katolicki śś. Ap. Piotra i Pawła oraz kościółek szpitalny z XVI w.
pw. Znalezienia Krzyża.
Nad
miastem wznosi się wzgórze Kaplicówka (389 m.n.p.m.) z zabytkową kaplicą,
która od XIX w. poświęcona jest
Janowi Sarkandrowi. W 1985 r. przed kaplicą stanął Krzyż Papieski,
przeniesiony z lotniska w Muchowcu, wykonany z okazji pielgrzymnki Papieża
Jana Pawła do Polski. Z kolei 22 maja 1995 roku Papież odprawił na wzgórzu
pokanizacyjną mszę ku czci Św. Jana
Sarkandra.
Kaplicówka jest częstym miejscem spacerów mieszkańców Skoczowa i
turystów. Ze wzgórza rozciąga się piękny widok na miasto i panoramę
Beskidów.
PRZEMYSŁ
Skoczów jest miastem o znanych tradycjach rzemieślniczych. Początki
przemysłu sięgają XIX w. Wtedy powstał pierwszy zakład garbarski, który
dał początek obecnym Zakładom Garbarskim "Skotan" S.A. W 1860 roku
uruchomiono fabrykę wyrobów wełnianych, która w późniejszym czasie
przyjęła nazwę "Pierwszej Ślaskiej Fabryki Koców Derek i Guń w Skoczowie"-
obecny "Pledan". Na terenie gminy działa również wiele zakładów
usługowo-handlowych.
W okresie transformacji
gospodarczej uwydatniła się
działalność sektora prywatnego. Przykładem nowych przedsiębiorstw
przemysłowych Skoczowa są; Odlewnia Żeliwa "Teksid Iron Poland", Fabryka
Czekolady "Inda", Zakłady Stolarskie "Swedwood Poland" S.A., czy
Przedsiębiorstwo Spedycyjno- Transportowe "Unitrans". Znaczącym podmiotem
są Zakłady Kuźnicze Sp. z o.o., zlokalizowane na terenia
dwóch miast: Ustronia i Skoczowa, gdzie znajduje się siedziba Zarządu
Spółki. Zakład kontynuuje tradycje Kuźni Ustroń, która działa
nieprzerwanie od 1772 roku. Przedmiotem działalności Zakładów Kuźniczych
jest produkcja wysokiej jakości odkuwek matrycowych, przeznaczonych przede
wszystkim dla motoryzacji, a także górnictwa, kolejnictwa i przemysłu
maszynowego. Znaczącym zakładem jest
też wspomiana już odlewnia
żeliwa "Teksid Iron Poland", która produkuje odlewy z żeliwa szarego
i steroidalnego, stalowe elementy zawieszeń, urządzeń hamulcowych, zespołów
napędowych oraz również części do zastosowania w górnictwie i
kolejnictwie. Zakład korzysta
z włoskich doświadczeń
w zakresie usług dla wyspecjalizowanych firm
samochodowych.
Zakłady
Garbarskie "Skotan" S.A. są jedną z najstarszych polskich garbarni
o 140 letniej tradycji. Obecnie zakład specjalizuje się w produkcji
skór na luksusowe obuwie, obicia meblowe, odzież oraz
galanterię.
Opisując
skoczowskie przedsiębiorstwa niesposób pominąć Fabryki Kapeluszy "Polkap".
Fabryka oferuje najwyższej jakości kapelusze oraz bogate kolorystycznie
półfabrykaty do produkcji gotowych nakryć - stożki i kapliny włosowe
oraz wełniane. Wyroby "Polkapu" cieszą się uznaniem, znane są zarówno w
kraju, a także eksportowane są na cały
świat.
***
Gmina Skoczów wykorzystuje
swoje dogodne położenie. Krzyżują się tutaj główne szlaki komunikacyjne:
Katowice-Wisła oraz Cieszyn-Bielsko. Miasto jest ośrodkiem gospodarczym, a
także turystyczno-rekreacyjnym, posiadającym dobre warunki przyrodnicze,
krajoznawcze i kulturowe. Pogórze Śląskie i bliskość Beskidów, a także
doliny Wisły oraz zgrupowania stawów, łąk, obszarów zalesionych, jak
również wspomniane wcześniej, liczne zespoły i obiekty zabytkowe czynią
niewątpliwie Gminę Skoczów atrakcyjną
turystycznie.
| |